Pogłębiarka #PODCAST [#115] Przyszłość bez religii, sensu i słów? | Jacek Dukaj
93K views · Jun 9, 2025 · Nonprofits & Activism
Comments · 763
@Pogłębiarka · 1 year ago · pinned
💬 Co myślisz:<br>Czy duchowość przetrwa świat sztucznej inteligencji?<br>Czy wiara potrzebuje słów – czy już tylko interfejsu?<br>Podziel się – Twoja refleksja może stać się czyimś światłem.
25
@MonikaMonika-x1i · 6 hours ago
Pragnę być tam gdzie nie trzeba mówić i słuchać lecz wiedzieć i rozumieć.
@jolanta9893 · 1 year ago
Dawno nie słyszałam tak ciekawych rozważań. Genialna rozmowa. Dziękuję.
63
@misiojogi4352 · 1 year ago
Horyzont percepcyjny i aparat pojęciowo analityczny Pana Jacka jest dla mnie absolutnie urzekający. Bardzo dobry podcast, który pokazuje złożoność świata i kruchość każdej idei, która z biegiem poznania eroduje.
31
@Adam_Wegert · 1 year ago
Lubie wywiady z Jackiem Dukajem, zwlaszcza miny prowadzacych gdy wychodzi, ze mowia/pytaja a w sumie to nie wiedza o czym mowia-i chyba sa przyzwyczajeni, ze mozna rzucac pytania byle jak i odpowiadajacy nie musi rozumiec, powie tylko pare rzeczy, ktore mu sie skojarza z pytaniem i git. A Jacek Dukaj nie pozwala sobie zadac pytania w ktorym pytajacy nie wie o co pyta hehe.<br>Niemniej jednak nie zgadzam sie w kilku kwestiach z panem Dukajem: <br>1. wydaje mi sie, ze posluguje sie jakas wersja pragmatycznie rozumianej prawdy, ze prawda to to co jest uzyteczne: proponuje dwa eksperymenty myslowe. Wyobrazmy sobie dwa systemy A i B (moga byc np. religie) ktore sa niemal identyczne poza dokladnie <i>dwoma</i> aspektami przy czym<br>a) pierwszy aspekt to jakis zupelnie nieistotny fakt historyczny ktory A ujmuje prawidlowo a B sie w nim myli (np. oba systemy gdzies tam wspominaja o jakiejs postaci historycznej i A prawidlowo podaje wiek, w ktorym ta postac umarla a B myli sie np. o 10 lat)<br>b) drugi aspekt jest normatywny: w systemie B <i>nalezy</i> nawracac ludzi, system A zabrania tego i kaze trzymac ,,prawdy wiary'' w tajemnicy. <br>Wtedy system A jest bardziej ,,prawdziwy'' ale to system B sie rozprzestrzeni bo jako ,,mem'' (w sensie memetyki) jest ,,lepiej przystosowany''.<br>2. Wzmianka na temat mechaniki kwantowej z kolei wymaga <i>duzo duzo</i> wiekszej ostroznosci: to co mozna dosc bezpiecznie powiedziec to fakt, ze mechanika kwantowa (w skrocie QM) nie dopuszcza wyjasnienia w terminach <i>lokalnych zmiennych ukrytych_: czy to jednak znaczy, ze sama _mechanika kwantowa</i> jest nielokalna? Zdania sa podzielone, znam fizykow, ktorzy by sie pod tym <i>nie</i> podpisali. Co wiecej, gdy wspomniana jest QM to pada cos w stylu, ze to sa poczatkowe ustalenia: to nie jest prawda, narodziny QM to 1925 (7 czerwca bylo rowne 100 lat!) podczas gdy tw. Bella i lepsze zrozumienie tych kwestii lokalnosci/braku lokalnosci to 1964 (a eksperymenty z lamaniem nierownosci Bella jeszcze pozniej: lata 70 Caluser, 1981 Aspect i 2015 eksperyment calkiem wolny od tzw. loopholes. <br>3. Z naciskiem na akauzalnosc: jakos nie jestem przekonany-w naszej zachodniej kulturze Jungowska synchronicznosc jest calkiem modna i wiele osob sobie nia, ze tak brzydko powiem, gebe wyciera. <br>Uzywanie slow ,,fundamentalne'' w kontekscie gdy potem chcemy porownywac, ktory model swiata ,,zwyciezy'' jest moim zdaniem nietrafne: czym innym jest podejscie bottom up (z dolu do gory: od atomow do skali makro) a czym innym top down (od ,,obserwatora'' i jego wrazen jako elemntarnych skladnikow doswiadczenia). Wiele filozoficznych nieporozumien moim zdaniem bierze sie z tego pomieszania. <br>4. Okolo <a href="https://www.youtube.com/watch?v=4IBIQKXO2yM&t=3840">1:04:00</a> wychodzi cos symptomatycznego: prowadzacy jakby chcial powiedziec ,,tak, ale moja prawda jest mojsza niz Twojsza''. <br>5. Przesylanie bezposrednich wrazen do mozgu neuralinkiem zdaje sie pomijac aspekt tego, ze aktywacje w mozgu zwiazane z jakims wrazeniem sa dosc unikalne dla kazdego czlowieka (np. systemy pozwalajace osobom sparalizowanym poruszac czyms przy pomocy mysli musza dlugo ,,uczyc sie'' danych wzorcow myslowych <i>dla danej osoby</i> nie mozna tego przeniesc na inna osobe. Nie mowie, ze nigdy to nie bedzie mozliwe, ale wydaje mi sie, ze warto to zaznaczyc zeby wiedziec w jakim miejscu jestesmy na te chwile.<br>Jutro pewnie dokoncze sluchanie a tym czasem zmykam do spania, pozdrawiam
27
@Carlapse · 1 year ago (edited)
Zakomita rozmowa, współczuję Prowadzącemu i gratuluję pokory, która pozwoliła przetrwać zderzenie z umysłem, wiedzą i erudycją Gościa. "Nie lękajcie się!"
58
@PeterPamid · 1 year ago
Jacek Dukaj - uwielbiam go słuchać. Już jeden z niewielu, który potrafi mocno zainspirować.
57
@annazebrzuska1976 · 1 month ago
Uwielbiam wyjaśnienia pana, panie Dukaj.❣❣
1
@only4hum · 1 year ago
Dziękuję! ❤️ Kilka razy po przesłuchaniu podcastu zastanawiałam się czy nie wolałabym tego nie wiedzieć 😂
12
@jankomuzykant9963 · 1 year ago
Zafascynowany słucham tej rozmowy i jednocześnie obydwu was podziwiam i jednocześnie nie mogę zrozumieć tego, jak się obydwaj miotacie. Obydwaj jesteście bardzo szczerzy w tej rozmowie, w obydwaj jesteście w stanie publicznie obnażać się w swoich tęsknotach duchowych i szukaniu sensu - pięknie. Obydwaj po studiach filozofii, erudycja, obydwaj znacie Eliadego, mindfulness, różne techniki medytacji. Super. Tylko jak można tak upraszczać wszystko. Ja rozumiem, że Dukaj to robi. Bo on myśli modelami, tworzy pewne modele, które wydają mu się prawdopodobne z fizjologiczno-kognitywistycznego punktu widzenia i na tej podstawie wszystko dedukuje, i w ten sposób ocenia różne "techniki duchowości". On jest do bólu kauzalny, tylko kauzalnie próbuje oceniać to, co nie da się tak oceniać. Ale weźmy nawet ten podział Zachód kauzalna duchowość/ Wschód niekauzalna. Owszem to są pewne tendencje w kulturze i mentalności - tak. Ale nie można aż tak wszystkiego upraszczać. W kulturze Zachodu, w każdej epoce spokojnie można znaleźć "tytanów" duchowości niekauzalnej. A ponadto, gdzie medytacja/kontemplacja a gdzie intencja? Heraklit, Mistrz Eckhart, Obłok niewiedzy - to jest duchowość kauzalna? "Jeśli niespodziewane nie jest spodziewane, to nie będzie znalezione. Nieznajdywalne będąc i bezdrożne." Nie ma przejścia w głębię bez całkowitego porzucenia wszystkiego, wszelkich podziałów na kazualność i niekazualność, celów życiowych, myślenia, intencji, cywilizacji, tożsamości, a nawet poczucia siebie. Tu łączy się Zachód i Wschód i obydwa są przekraczane - to jest głębia, duchowość, mindfulness. Nawet Wschód jest kauzalny - kauzalny inaczej, bliżej temu, jaki był Zachód przed Chrześcijaństwem. W starożytności Theos nie było statycznym terminem oznaczającym równie statyczny Byt Absolutny (no, może dla kilku filozofów, którzy wymyślili sobie taką abstrakcję był), a sfery boska i doczesna były dwoma wymiarami jednego bytu kosmicznego. Termin theos oznaczał coś co realnie wydarzało się w życiu ludzi i powodowało w nich ten przeskok z codziennego, kauzalnego myślenia (a użyje tego uproszczonego terminu Dukaja, a co), w poczucie obcowania z hierofanią. Nagłe i niespodziewane spotkanie pomiędzy przyjaciółmi - to mogło być nazwane Theos (Guthie). Bóg nie był nieosiągalną "transcendencją" wtedy, a przecież to też Zachód. To jak już się tak się uzewnętrzniłem, to też polecę coś, co pokazuje filozofię Grecką (Zachodnią) - w duchowości innej, niekauzalnej, bliskiej tej wschodniej: https://archive.org/details/MarekJastrzebskiWczesnaFilozofiaGrecka/mode/2up
14
@marcusaurelius2218 · 6 months ago
Jacek Dukaj, uwielbiam, niesłychanie intrygujący prawdziwy i jeden z nielicznych już dzisiaj w Polsce i na świecie intelektualista. Dziękuję
4
@Regina-qt1vw · 1 year ago
Dla mnie to najciekawsza rozmowa na Pogłębiarce. Wniosła dużo światła na moje wewnętrzne rozkminy. Gratuluję, dziękuję i pozdrawiam ❤❤
16
Up next

GODZINA ZERO #186: KRZYSZTOF STANOWSKI I JACEK DUKAJ
Kanał Zero · 471K views

Elity pasożytnicze czy awangarda? Kto naprawdę rządzi Polską? Dukaj, Trudnowski, Łuczewski
Kanał Otwarty · 16K views

DC2019 | Dzień 1 Panel 4: JACEK DUKAJ ON CIVILIZATION OF EXPERIENCES
Digital Champions · 21K views

Dredger #PODCAST [#129] Life After Death – On Hope, Resurrection, and Meaning - Marek Kita
Pogłębiarka · 63K views

The Genetic Engineering Explosion Is Coming - Jacek Dukaj - Stage Direction #93
didaskalia · 433K views

PANEL DISCUSSION ON THE FUTURE OF FOUNDERS IN THE AGE OF AI: JACEK DUKAJ, GEORGIEW, FERENC, RYBAK...
Founders_pl · 2K views

Czy AI odbierze nam wolną wolę? Jacek Dukaj o przyszłości ludzi i technologii
MIT Sloan Management Review Polska · 44K views

The Crisis of the West. Have We Lost Our Meaning and Identity? Dukaj, Maciejewski, Kaszczyszyn
KRYNICA FORUM · 9K views

XVII FORUM FUNDUSZY. Nowa mapa przyszłości. POL.
IZFiA · 35K views

Jacek Dukaj. On writing and the rest of the Universe
Amfiteatr. Miejski Ośrodek Kultury · 35K views

Jan Maciejewski and Jacek Dukaj: Tolkien Is the Inspiration for Silicon Valley | #DedicatedCulture
Klub Jagielloński · 30K views

#440 Dlaczego Odszedłem Od Boga? Czy Jest w Życiu Coś Więcej? Jak Znaleźć Sens? - Karol Fjałkowski
Przemek Górczyk Podcast · 184K views

Czy Zachód przetrwa wojnę informacyjną? Dukaj, El Ghamari, Gurtowski, Maciejewski
KRYNICA FORUM · 3.4K views

Neurobiolog: większość decyzji dzieje się poza świadomością | Paweł Boguszewski
This Is IT - Maciej Kawecki · 371K views

Ludzie będą mieć zmieniony kod genetyczny | Jacek Dukaj
This Is IT - Maciej Kawecki · 263K views

Jesteśmy świadkami końca ludzkiego gatunku | Prof. Andrzej Dragan & Jacek Dukaj
This Is IT - Maciej Kawecki · 1.1M views

A Writer Enters the Game (Guests: Jacek Dukaj and Paweł Sugalski) | TECHNOBOPHIA
TECHNOFOBIA - Artur Kurasiński · 23K views

He works at OpenAI. This is the future we fear - Alexander the Wise. Didaskalia #144
didaskalia · 712K views

PoGJam 2025 – Panel - “Gry w kulturze. Od subkultury do głównego nurtu.” Jacek Dukaj i Edwin Bendyk
Collegium Da Vinci · 2.3K views

Spotkanie bez książki 08: Jacek Dukaj i Tomasz Bagiński
Ossolineum · 12K views

Jacek Dukaj and Jan Maciejewski: AI and the Spiritual Void of the West | #DedicatedCulture
Klub Jagielloński · 44K views

Tajemnica zasady silnej antropii | Zanussi, Abramowicz, Bajtlik
This Is IT - Maciej Kawecki · 460K views

„Po piśmie” spotkanie z Jackiem Dukajem
Festiwal Nowe Oświecenie · 6.1K views

Lód. Jacek Dukaj. Audiobook PL [Fantastyka]
Publio.pl · 14K views

The Mystery of Jesus' Baptism: What Was Removed from the Gospels? Part 2 Marcin Majewski
didaskalia · 408K views

Koniec monopolu na myślenie. Czy AI nas rozumie? | Prof. Włodzisław Duch
Przeskok · 52K views